تحسین ناخالص

حسین ساعی منش
در مورد«خفگی» و این که چرا تحسینش می کنیم، لازم است ابتدا دو مسئله مهم را که فیلم باید با آنها دست و پنجه نرم می کند، بررسی کنیم.
مورد اول این است که به لطف فرمول های امتحان پس داده و محافظه کاری ناشی از آن، مدت هاست که چیزی به اسم «ژانر» و مولفه های مربوط به آن، غیر از مواردی معدود، در سینمای ایران غایب است. به طوری که مثلا «فیلم جنایی ایرانی» (که «خفگی» هم زیرمجموعه آن است) برای مخاطب ایرانی ای که اهل دنبال کردن سینمای این سال های ایران است، کلا ترکیب غریب و نامانوسی است. و اگر در این باره شک داریم، کافی است توجه کنیم که همین «خفگی» هم بعضا با ایرادهایی مواجه شده که مثلا ترسناک نبودن آن را نقطه ضعفی برای آن قلمداد کرده اند، به این معنی که اساسا آن را متعلق به ژانر ترسناک دانسته اند. یعنی بیگانگی مخاطب ایرانی با ژانرهای سینمایی داخلی، به حدی بوده که حتی در تشخیص ژانر یک فیلم سینمایی هم ممکن است به خطا برود.
مورد دوم، سایه سنگین سینمای غربی است که لاجرم هر فیلم جنایی ساخته شده در ایران را (اگر ساخته شود) در وهله اول تحت تاثیر قرار خواهد داد. نتیجه نامطلوب این تاثیر …